Pepernoten

Pepernoten

Reuzenpepernoten!

N heeft geen idee wie of wat Sinterklaas is, maar ze geniet met volle teugen van de Sinterklaastijd. Afgelopen weekend was de Sint op mijn werk en krioelde ze dus met tientallen andere kindjes over de grond om de pepernoten op te rapen die de Pieten door het kantoor smeten. En ‘s avonds mocht ze voor het eerst haar schoen zetten, samen met alle buurkindjes. De wortel die ze in haar schoentje had achtergelaten, was de volgende dag natuurlijk weg. Dat daarvoor in de plaats allerlei lekkere dingetjes waren achtergelaten door de Goedheiligman vond ze aardig, maar wat haar veel meer bezighield, was waar die wortel toch was gebleven. “Waar is wortel nou?”

We sinterklazen gezellig verder, want vandaag hebben we pepernoten gebakken. Reuzenpepernoten nog wel, want ze zijn wat groot uitgevallen. Dat kwam vooral omdat het met kleine kinderhandjes moeilijk blijkt om kleine deegballetjes te maken. Grote lukten veel beter (al was N meer bezig met deeg eten dan met balletjes draaien). Dus staat nu op tafel een grote schaal pepernoten zo groot als bitterkoekjes. Niet echt geschikt als strooigoed, maar des te meer als koekjes. De grootte verandert niks aan de smaak: deze pepernoten zijn heerlijk!

Ik kwam op allerlei websites discussies tegen over kruid- versus pepernoten. Driftige bakkers beweren dat je kruidnoten zeker niet pepernoot mag noemen, omdat pepernoten van die grote bonken taai-taai zijn. Ik vind dat onzin: heel Nederland noemt kruidnoten (die bolletjes met speculaassmaak) pepernoten, dus zijn het pepernoten. Mijn pepernoten zijn bovendien echt echte pepernoten, want er zit echte peper in. Dat komt doordat ik het pepernotenkruidenmengsel zelf heb gemaakt.

Recept: Pepernotenkruiden

  • 4 theelepels gemalen kaneel
  • 3 theelepels gemberpoeder
  • 2 theelepels anijszaad
  • 2 theelepels gemalen steranijs
  • 2 theelepels gemalen kardemom
  • 1 theelepel gemalen kruidnagel
  • 1 theelepel gemalen korianderzaad
  • 1 theelepel gemalen witte peper

Meng alles door elkaar in een vijzel en wrijf tot een fijn poeder.

Je kunt met de verhoudingen naar hartelust experimenteren. En als je het leuk vindt, kun je ook nog nootmuskaat, piment en misschien nog wel andere specerijen toevoegen. Als je dit te veel gedoe vindt, kun je natuurlijk ook gewoon speculaaskruiden kopen. Maar dan smaken de pepernoten wel anders.

Zo en nu dat gedaan is, kunnen we aan het echte werk beginnen. Onderstaand recept is genoeg voor een oven vol pepernoten: ik had twee ovenroosters vol. Dat levert genoeg pepernoten op voor een heleboel snoepgrage kindjes.

Recept: pepernoten

  • 400 gram zelfrijzend bakmeel
  • 100 gram boekweitmeel
  • 200 gram suiker
  • 80 gram pannenkoekenstroop
  • 200 gram roomboter
  • 4 grote eetlepels pepernotenkruiden of speculaaskruiden
  • een scheutje melk
  • 2 eidooiers
  • een flinke snuf zout

Het deeg is erg makkelijk te maken: doe alles in een grote mengkom en roer goed door elkaar. Kneed een paar minuten goed door tot het een mooi samenhangend deeg is geworden, en leg dat minstens een uur in de koeling.

Verwarm de oven voor op 150 graden.

Maak nu van het deeg een heleboel balletjes die ongeveer even groot zijn. Dat is belangrijk, want als ze verschillende groottes hebben, branden de kleintjes aan terwijl de grote nog niet gaar zijn. De gemakkelijkste manier om ze te maken, is het deeg in plakken te snijden, en die plakken in blokjes. Ik sneed een grote berg van die blokjes, allemaal min of meer even groot, waarna N en haar nichtje er mooie balletjes van gedraaid hebben. Als je balletjes maakt zo groot als hazelnoten, dan worden het pepernoten zoals je ze in de winkel ziet. Onze balletjes kwamen meer in de richting van kleine walnoten. Vandaar de reuzenpepernoten.

Leg bakpapier op de ovenroosters / bakplaten. Druk de balletjes een beetje plat, zodat er een deukje in zit, en leg de platte balletjes op het bakpapier met flink wat ruimte ertussen. De pepernoten gaan een beetje uitzakken in de oven, dus als je ze te dicht bij elkaar legt, groeien ze aan elkaar vast.

Schuif ze in de oven en laat ze er een half uur in staan. Als je de pepernoten maakt samen met nieuwsgierige kindjes dan moet de oven elke 5 minuten even open om te kijken hoe het gaat, waardoor het bakproces iets langer duurt :-)

Voel even aan de pepernoten: als je ze nog kunt induwen dan moeten ze nog heel even in de oven blijven. Als ze hard voelen, mogen ze eruit. Laat ze afkoelen op een bord. Jaag de kindertjes weg van het bord tot de pepernoten helemaal zijn afgekoeld.

Veel plezier!

Geplaatst onder recepten, vanaf 2 jaar. Ingrediënten: , , , , , , , , , , , , , . |

14 reacties op Pepernoten

  1. Niels, je doet me pijn met je ‘kruidnoten zijn gewoon pepernoten’ :p

    Joost (meneer wateetons) heeft er zelfs speciaal een website voor gemaakt: http://needatzijnkruidnoten.wordpress.com/

    Overigens zien 18e eeuwse PEPERnoten er wel uit als jou te groot uitgevallen kruidnoten! Maar dan mag je aan Lizet Kruyff vragen. ;)

    • Niels zegt:

      Ja ja ik dacht wel dat niet iedereen het met me eens zou zijn. Maar de kwestie is simpel: in taal is het zo dat het gebruik bepalend is.

      Dat iedereen een projector een beamer noemt in plaats van een projector, betekent simpelweg dat zo’n ding – in Nederland althans – een beamer heet. Ookal begrijpt in Engelstalige landen niemand wat we daarmee bedoelen, hoe Engels beamer ook klinkt. Eigenlijk is beamer dus fout, maar dat doet er niet toe.

      Een conducteur is natuurlijk ook eigenlijk geen conducteur. Conducteur betekent bestuurder, en dat doet niet de conducteur, maar de machinist. Maar omdat iedereen de kaartjesknipper conducteur noemt, is hij/zij een conducteur.

      En dus zijn pepernoten pepernoten. Simpelweg omdat iedereen ze zo noemt. Hoe pijnlijk dat ook moge zijn voor taal- en culipuristen. Overigens vind ik mijn andere argument nog veel beter: in mijn pepernoten zit peper. In de taai-taaibonken die ook pepernoten genoemd worden, zit anijs en roggemeel. Geen peper. Dus. :-)

      De historische pepernoten van Lizet ken ik, ze zijn erg lekker!

  2. Tertia zegt:

    Helemaal mee eens: heel Nederland noemt kruidnoten gewoon pepernoten. Dit zijn gewoon pepernoten hoor. Lekker.

  3. Ik begrijp de taalkwestie wel. Maar heel NL (nou ja, mijn straat grotendeels wel) zegt ook ‘hij is groter dan mij’. Maar dat hoef ik toch ook niet over te nemen?
    Ik ga echt niet continu iedereen te corrigeren over de kruidnoten, maar ik gebruik het zelf dan liever wel goed. :p

    • Niels zegt:

      Hahaha groter *als* mij toch? :-P
      Gelukkig staat het iedereen vrij, te zeggen wat ie wil. Dus ik zal je zeker niet tegenhouden om het goed te zeggen :)
      En kruidnoten of pepernoten: allebei lekker! N is in ieder geval niet kieskeurig, ze eet ze allebei graag.

  4. Als mij, ja dat is nog erger. :p

    Ja, die N., dat schattige vingertje erbij!

  5. Katja zegt:

    Whihihi! Wat lief!

  6. Anke zegt:

    Tja die wortel is de schoen…
    Mijn zoontje vond het sowieso al een belachelijk idee om die in de schoen te stoppen, dat ging echt niet gebeuren. Hij at hem veel liever op. :-)

  7. Aquilegia zegt:

    Mijn moeder (70) is een Groningse en in het Noorden zei in haar jeugd iedereen ‘pepernoten’ tegen die ronde, naar speculaas smakende halve bolletjes. Het is dus alles behalve een nieuw fenomeen. Dus ik zeg ook pepernoten. Niet omdat iedereen dat doet, maar gewoon omdat ze (in een groot deel van ons land) al van oudsher zo heten. En ja, onder de specerijen die je erin doet, zit ook peper!

    Trouwens, een conducteur betekent officieel “iemand die zaken in goede banen leidt” en is dus géén machinist. Evenmin is hij/zij alleen een kaartjesknipper. Hij moet ook het signaal geven om de trein laten vertrekken, informatie aan de reizigers geven en indien nodig orde handhaven in de trein. Inderdaad, hij/zij leidt de treinreis in goede banen! Dit volledig off-topic natuurijk ;-)

    Trouwens, prima website. Ik kijk hier vaak op voor inspiratie voor babyhapjes voor mijn dochter (nu 9,5 maanden). Complimenten. Ga zo door!

  8. pieternel zegt:

    Ja!!! Heb vanmiddag helemaal jouw recept gemaakt, inclusief het mengsel van kruiden! Met zonder (zo zeggen de kleuters in mijn klas dat!) kruidnagel, want die had ik niet gemalen. Maar wel met wat extra piment. En ik had ook geen anijs, maar wel babymuisjes, die ik toen maar stampte. Het deeg werd wel een beetje nat, maar de pepernoten vervolgens geweldig. Veeeeeel lekkerder dan het recept dat ik vorige week gebruikte om met de klas pepernoten te bakken (volkorenmeel, bruine suiker, boter, speculaaskruiden, melk en zout). Maar goed, jouw recept is natuurlijk ook veel rijker! Leuk hoor, was een groot succes bij mijn 2jr 7mnd oude neefje Izzy. Thanks!

  9. Michèlle zegt:

    Wat een enorm leuke site! Had hem bijna zelf kunnen schrijven, ware het niet dat ik nog niet zo’n internet wonder ben!
    Ik kook ook vaak met zoon S van 2 jaar en dat is hartstikke leuk.
    Samen gaan we vaak op zoek naar verse (vaak biologische) ingrediënten en ik laat S vaak zelf kiezen wat we gaan eten.
    Het is net als jouw dochter een hele goede eter en beleeft ook het plezier van eten en koken.
    Nu gaan we de heerlijke pepernoten bakken, en ja ook wij noemen het gewoon pepernoten!